Collegium Novum
Szlak Wojny
Główny gmach Uniwersytetu Jagiellońskiego. 6 listopada 1939 roku Niemcy zwabili tu profesorów i aresztowali 184 osoby ze środowiska naukowego w akcji nazwanej Sonderaktion Krakau. Większość trafiła do obozu Sachsenhausen.
Historia
Neogotycki gmach, dziś główny budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego, wzniesiono w latach 1883-1887 na miejscu dwóch dawnych burs akademickich, według projektu Feliksa Księżarskiego. 6 listopada 1939 roku, zgodnie z poleceniem Niemców, rektor Tadeusz Lehr-Spławiński zwołał tu zebranie wykładowców, na którym miał zostać wygłoszony odczyt o niemieckim spojrzeniu na naukę i szkolnictwo wyższe. Zebranie odbyło się w sali, która dziś ma numer 56. Zamiast odczytu rozpoczęły się aresztowania: w ramach Sonderaktion Krakau Niemcy zatrzymali 184 osoby, głównie profesorów i wykładowców Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Akademii Górniczej. Większość trafiła do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Zwolniono 101 uwięzionych 8 lutego 1940 roku, ale co najmniej 20 aresztowanych zmarło w obozie lub zostało zamordowanych. W sali wmurowano tablicę pamiątkową.
Ciekawostka
Aresztowanie krakowskich profesorów wywołało międzynarodowe oburzenie: zaprotestowało 24 państwa i Watykan. Interweniowały też faszystowskie Włochy, a minister spraw zagranicznych Galeazzo Ciano polecił w styczniu 1940 roku swojej ambasadzie w Berlinie wystąpić w sprawie uwolnienia polskich naukowców.