Ostoja Modraszka - Łąki Nowohuckie
Zakamarki
Największy użytek ekologiczny w Krakowie i obszar Natura 2000 na dawnym korycie Wisły. Chronione są tu cztery gatunki motyli, w tym modraszek telejus, który w lipcu i sierpniu lata nad kwitnącym krwiściągiem.
Modraszek telejus
Modraszek telejus (Phengaris teleius) to mały niebieski motyl wilgotnych łąk, pod ścisłą ochroną w Polsce i chroniony w całej Unii Europejskiej. Dorosłe motyle latają w lipcu i sierpniu, a samice składają jaja tylko na kwiatach krwiściągu lekarskiego. Gąsienica po dwóch, trzech tygodniach schodzi na ziemię, mrówki wścieklice zanoszą ją do mrowiska, a ona zjada tam ich larwy, zimuje i dopiero w następne lato wychodzi jako motyl. Bez łąki, krwiściągu i mrówek nie ma więc modraszka.
Łąki Nowohuckie
Łąki leżą u podnóża nowohuckiej skarpy, w miejscu dawnego koryta Wisły. Pamiątką po rzece jest starorzecze. W 2003 roku Rada Miasta Krakowa objęła je ochroną jako użytek ekologiczny o powierzchni ponad 57 hektarów, największy w mieście. Są też obszarem Natura 2000 „Łąki Nowohuckie” (PLH120069), który rozporządzeniem z 2022 roku wyznaczono jako specjalny obszar ochrony siedlisk o powierzchni 59,75 ha.
Chronione są tu świeże łąki koszone ekstensywnie i cztery gatunki motyli: modraszek telejus, modraszek nausitous, czerwończyk nieparek i czerwończyk fioletek. Przyrodnicy opisali na łąkach dziesięć zbiorowisk roślinnych, od szuwarów wysokich turzyc i trzcin, przez szuwar z kosaćcem żółtym i podmokłą łąkę z ostrożeniem łąkowym, po świeżą łąkę z rajgrasem wyniosłym. Stwierdzono tu też 69 gatunków ptaków.
Największym zmartwieniem jest woda. Łąki zasilają głównie rowy i deszcz, więc w suche lata wysychają, a modraszki i ich mrówki potrzebują wilgotnej łąki. Dlatego poziom wód śledzą piezometry, a łąki są koszone, bo bez tego zarosłyby krzewami.
Ciekawostka
Modraszek telejus i modraszek nausitous żyją na tych samych łąkach i obaj dorastają w mrowiskach, ale radzą sobie inaczej. Gąsienica nausitousa daje się karmić mrówkom jak ich własne potomstwo, a gąsienica telejusa sama poluje w mrowisku na larwy gospodarzy.
Jak patrzeć
Łąki najlepiej oglądać ze ścieżki wokół nich, ze skarpy albo z grobli, najlepiej z lornetką. Psy trzymaj na smyczy, bo płoszą ptaki gniazdujące w trawach, wśród nich derkacza.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie obszaru Łąki Nowohuckie PLH120069 (Dz.U. 2022 poz. 1253)
- Uchwała nr 26/2018 Komisji Dialogu Obywatelskiego ds. Środowiska o poszerzeniu użytku „Łąki Nowohuckie”
- Protokół z posiedzenia Komisji Dialogu Obywatelskiego ds. Środowiska, 29.11.2023
- „Z lornetką na Łąki Nowohuckie”, projekt ścieżki dydaktycznej
- Modraszek telejus - Wikipedia, CC BY-SA