Pomnik Grunwaldzki
Szlak Wojny
Pomnik konny króla Władysława Jagiełły, wzniesiony w 1910 roku w 500. rocznicę bitwy pod Grunwaldem z fundacji Ignacego Paderewskiego. Niemcy zburzyli go w 1939 roku, a odtworzono go w 1976 roku. Przed pomnikiem znajduje się Grób Nieznanego Żołnierza.
Historia
Pomnik konny Władysława Jagiełły stanął na placu Matejki w 1910 roku, w pięćsetną rocznicę bitwy pod Grunwaldem. Ufundował go Ignacy Jan Paderewski, a odsłonięto 15 lipca 1910 roku w obecności 150 tysięcy mieszkańców. Podczas II wojny światowej Niemcy burzyli monument od listopada 1939 do kwietnia 1940 roku: cokół wysadzono dynamitem, a figury trafiły w głąb Niemiec. Tarcze i miecze zdołali ocalić Feliks Dziuba, Józef Mika, Adam Klock i Tomasz Perski; do końca okupacji przechowywano je pod podłogą w piwnicy warsztatu ślusarskiego przy ulicy Grzegórzeckiej 63. W 1972 roku powołano komitet odbudowy, a Marian Konieczny odtworzył pomnik. Wrócił na swoje miejsce 16 października 1976 roku; do montażu figury króla użyto śmigłowca Mi-6. Przed pomnikiem leży Grób Nieznanego Żołnierza.
Ciekawostka
Powstawanie pomnika w zaborze austriackim otaczała tajemnica: rzeźbiarz Antoni Wiwulski początkowo wykonywał szkice detali, nie znając ich przeznaczenia, a w odlewni we Francji głoszono, że pomnik stanie w jednym ze szwajcarskich miast.