Więzienie Montelupich
Szlak Wojny
Dawne więzienie garnizonowe armii austro-węgierskiej, później cywilne, dziś areszt śledczy. Budynek jest czynny, więc podziwiaj go z zewnątrz. W czasie niemieckiej okupacji w Krakowie przetrzymywano tu więźniów politycznych.
Historia
Pod koniec XIX wieku Austriacy zbudowali tu więzienie garnizonowe, w miejscu likwidowanych umocnień. W czasie II wojny światowej mieściło się w nim niemieckie więzienie policyjne podlegające Gestapo. W latach 1940-1944 osadzono tu około 50 000 osób, m.in. profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego aresztowanych podczas Sonderaktion Krakau. Na terenie więzienia odbywały się masowe egzekucje, a część więźniów mordowano w okolicach Krakowa. W odwecie za nieudany zamach partyzantów AK na generalnego gubernatora Hansa Franka rozstrzelano w Podłężu 2 lutego 1944 roku 100 Polaków wywiezionych z Montelupich. Po ciężkich przesłuchaniach większość zatrzymanych trafiała do obozów koncentracyjnych: do Auschwitz-Birkenau oraz do Płaszowa. Po 1945 roku mieściło się tu więzienie Urzędu Bezpieczeństwa, w którym przebywało kilka tysięcy polskich żołnierzy, przeważnie z AK i WiN. Dziś budynek jest aresztem śledczym.
Ciekawostka
Martyrologię Polaków więzionych i zamordowanych w tych murach upamiętnia napis „MONTELUPICH / BRYGIDKI / ZAMEK LUBELSKI / 1939 - 1945” na jednej z tablic Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie.