Kopiec Krakusa
Krakowskie Kopce
Zabytkowy kopiec na Wzgórzu Lasoty w Podgórzu (271 m n.p.m.), według legendy mogiła Kraka, założyciela miasta. Ma 16 metrów wysokości i 57 metrów średnicy u podstawy. To właśnie tu odbywa się Rękawka, coroczne święto we wtorek po Wielkanocy.
Historia
Kopiec Krakusa, zwany też kopcem Kraka, stoi w Podgórzu na Wzgórzu Lasoty (271 m n.p.m.), najwyższym punkcie wapiennego zrębu Krzemionek. Ma 16 m wysokości i 57 m średnicy u podstawy. Nie wiadomo, kto go usypał, kiedy i w jakim celu, choć teorii nie brakuje. Jan Długosz wiązał go z Krakiem, legendarnym założycielem miasta: według niego Krak został pochowany na szczycie wzgórza, a dwaj synowie spełnili jego wolę i usypali kopiec dla wiecznej pamięci. Jest to jednak tradycja, bo żadnego pochówku w środku nie znaleziono. Z kopcem związane są obchody Rękawki.
Wykopaliska w latach 1934-1937 prowadzili Józef Żurowski i Franciszek Jakubik pod patronatem Polskiej Akademii Umiejętności; sfinansował je redaktor naczelny „Ilustrowanego Kuriera Codziennego”. Okazało się, że wewnętrzna konstrukcja kopca opierała się na wysokim słupie, od którego promieniście rozchodziły się wiklinowe przegrody; wolne miejsca między nimi zapełniono silnie ubitą ziemią z kamieniami. U podstawy znaleziono brązową skuwkę typu awarskiego, a blisko szczytu srebrny denar czeski Bolesława II. Według prof. Andrzeja Buki kopiec powstał między końcem VIII a połową X wieku.
W XIX wieku Austriacy włączyli go do Twierdzy Kraków: otoczyli wałem, murem i fosą, a w obrębie murów postawili koszary fortu cytadelowego 33 „Krakus”. Te budowle zniwelowano w XX wieku. Od 2013 roku miasto etapami rewitalizuje kopiec i jego otoczenie.
Ciekawostka
Prof. Leszek Paweł Słupecki dostrzegł na dawnych planach miasta, szwedzkim z 1702 i austriackim z 1792 roku, grupę innych nasypów obok kopca. Kazimierz Radwański z Muzeum Archeologicznego szacuje, że u schyłku XVIII wieku było ich przynajmniej 46, lecz do dziś żaden się nie zachował. Słupecki uważa, że kopiec Krakusa stanowi część dawnego cmentarzyska kurhanowego.