Kopiec Wandy
Krakowskie Kopce
Kopiec w Nowej Hucie, według legendy mogiła Wandy, córki Kraka, która nie chciała poślubić niemieckiego księcia. Powstał prawdopodobnie około VII-VIII wieku. Wieńczy go marmurowy pomnik projektu Jana Matejki z kądzielą, mieczem i napisem „Wanda".
Historia
Kopiec Wandy stoi w Nowej Hucie przy ul. Ujastek Mogilski i jest jednym z pięciu krakowskich kopców. Ma 14 m wysokości, a jego podstawa 45-50 m średnicy. Zbudowano go prawdopodobnie około VII-VIII wieku. Według legendy to grób Wandy, córki księcia Kraka; jej ciało miano wyłowić z wód płynącej w pobliżu Wisły.
Pierwsza wzmianka o wsi Mogiła, której nazwę wiąże się z kopcem, pochodzi z 1222 roku. W drugiej połowie XV wieku Jan Długosz połączył kopiec z grobowcem Wandy. W XIX wieku, w ramach Twierdzy Kraków, Austriacy w 1860 roku otoczyli go ziemnym szańcem, a w latach 1888-1890 zamienili szaniec w fort z cegły i kamienia, który rozebrano w latach 1968-1970. W 1890 roku Kornel Kozerski na własny koszt odnowił kopiec. Szczyt wieńczy marmurowy pomnik projektu Jana Matejki z napisem „Wanda”.
Wnętrze kopca pozostaje zagadką. Mniej więcej w czasie renowacji z 1890 roku zajrzał do niego Teodor Kułakowski, jednak nie było to badanie archeologiczne w ścisłym sensie. Pierwsze badania georadarowe przeprowadzono dopiero w grudniu 2016 roku i wykazały one obecność anomalii.
Ciekawostka
W XIX wieku kopiec nazywano potocznie „Nogawką”. Zwolennicy hipotezy o celtyckim systemie astronomicznym podkreślają, że 6 lutego i 4 listopada ze szczytu Kopca Wandy słońce zachodzi dokładnie nad Kopcem Krakusa.