Pomnik Wojciecha Bogusławskiego w Mogile
Krakowscy Artyści: Teatr, Kabaret i Film
Pomnik w parku przy ul. Sieroszewskiego na osiedlu Młodości, na terenie dawnej wsi Mogiła, obok klasztoru cystersów; odsłonięty w marcu 1971 roku z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru. To wapienny głaz z granitową tablicą upamiętniający Wojciecha Bogusławskiego, aktora, reżysera i dramatopisarza, ojca teatru polskiego, oraz jego operę „Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale”, uważaną za pierwszą polską operę narodową, której akcja dzieje się właśnie w Mogile. Pomnik powstał z inicjatywy Klubu Miłośników Teatru, którego prezesem była Krystyna Zbijewska.
Historia
Wapienny głaz z granitową tablicą stoi w parku przy ulicy Sieroszewskiego na osiedlu Młodości w Nowej Hucie, na terenie dawnej wsi Mogiła, obok klasztoru cystersów. Pomysł wyszedł od Klubu Miłośników Teatru, którego prezesem była Krystyna Zbijewska, a odsłonięcie w marcu 1971 roku zbiegło się z obchodami Międzynarodowego Dnia Teatru. Tablica upamiętnia Wojciecha Bogusławskiego, aktora, reżysera i dramatopisarza, nazywanego ojcem teatru polskiego, oraz jego dzieło „Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale”.
Bogusławski urodził się w 1757 roku. Jako młody człowiek uczył się w Krakowie: od 1770 roku w Akademii Krakowskiej, a rok później w Szkołach Nowodworskich. Później kierował Teatrem Narodowym w Warszawie, założył teatr w Wilnie, a także w Kaliszu.
„Krakowiacy i Górale” to wodewil z muzyką Jana Stefaniego do libretta Bogusławskiego. Wystawiono go w Warszawie 1 marca 1794 roku, cztery tygodnie przed przysięgą Kościuszki. Akcja toczy się w Mogile, w młynie i karczmie obok klasztoru cystersów - oba budynki zachowały się do dziś. W czasach, gdy Bogusławski uczył się w Krakowie, dwa razy do roku odbywał się w Mogile odpust, na który przybywali mieszkańcy okolic i górale, więc to miejsce mógł znać z własnych doświadczeń. Tekst zaginął i odnalazł go dopiero w 1929 roku Leon Schiller, który nazwał go polską operą narodową.
Ciekawostka
Opera towarzyszyła też początkom Nowej Huty: Teatr Ludowy rozpoczął działalność 3 grudnia 1955 roku premierą „Krakowiaków i Górali”. Pamiątką po sztuce jest ulica Bardosa, nazwana od ubogiego studenta z Krakowa, jednej z jej postaci.