Stary Teatr
Krakowscy Artyści: Teatr, Kabaret i Film
Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej, narodowa instytucja kultury, drugi teatr w Polsce. Zgodę na wystawianie widowisk dla warszawskiego aktora Mateusza Witkowskiego krakowskie władze wydały 17 października 1781 roku. Do 1799 roku przedstawienia odbywały się w pałacu Spiskim przy Rynku Głównym, a w 1799 roku antreprener Jacek Kluszewski przeniósł teatr do budynku u zbiegu ul. Jagiellońskiej i placu Szczepańskiego, w którym teatr mieści się do dziś. Mimo zależności od austriackich władz zaborczych wystawiano tu polskie przedstawienia. W budynku działa Muzeum Interaktywne / Centrum Edukacji Teatralnej MICET, otwarte w 2016 roku.
Historia
Narodowy Stary Teatr to jedna z najstarszych scen w Polsce - powstał jako drugi teatr w kraju. U jego początków stali poseł krakowski Feliks Oraczewski i warszawski aktor Mateusz Witkowski. 17 października 1781 roku władze Krakowa wydały Witkowskiemu zgodę na wystawianie widowisk, za którą miał płacić 50 złotych polskich miesięcznie; został pierwszym antreprenerem, czyli dyrektorem teatru. Zespół, który za wzorem aktorów warszawskich przyjął nazwę Aktorów Narodowych, występował wtedy w pałacu Spiskim przy Rynku Głównym.
W 1799 roku Jacek Kluszewski przeniósł scenę do budynku na rogu ulicy Jagiellońskiej i placu Szczepańskiego - tam teatr ma siedzibę do dziś. Za jego dyrekcji rosła ranga i popularność teatru, a mimo zależności od austriackich władz zaborczych grano po polsku. W 1865 roku po raz pierwszy wystąpiła tu Helena Modrzejewska, dzisiejsza patronka sceny. Od 1866 do 1885 roku scenę prowadził Stanisław Koźmian, twórca tak zwanej szkoły krakowskiej, w której szczególną wagę przykładano do jakości gry aktorskiej i starannego przygotowania inscenizacji.
W 1893 roku teatr miejski przeniesiono do nowego gmachu przy placu Świętego Ducha, a budynek przy placu Szczepańskim w latach 1903-1906 gruntownie przebudowano w stylu secesji. Do regularnej działalności teatralnej wrócono tu po II wojnie światowej, w 1945 roku. W 1963 roku dyrekcję objął Zygmunt Hübner i do zespołu dołączyli m.in. reżyserzy Andrzej Wajda oraz Konrad Swinarski. Wajda wyreżyserował wtedy Wesele Stanisława Wyspiańskiego, a w 1973 roku Swinarski przygotował Dziady Adama Mickiewicza - inscenizację uznawaną za jedno z najważniejszych wydarzeń w dziejach teatru.
W 1991 roku scena dostała status teatru narodowego, a w lutym 2001 roku przyjęła obecną nazwę. W 1981 roku otwarto w budynku muzeum historii teatru, a w 2016 roku Muzeum Interaktywne / Centrum Edukacji Teatralnej MICET.
Ciekawostka
Wśród dokumentów zgromadzonych w muzeum teatru znalazł się pierwszy plan widowni, który w 1799 roku narysował Jacek Kluszewski - w roku przeprowadzki teatru do obecnego budynku.