Teatr im. Juliusza Słowackiego
Krakowscy Artyści: Teatr, Kabaret i Film
Teatr otwarty 21 października 1893 roku pod nazwą Teatr Miejski; od 16 października 1909 roku nosi imię Juliusza Słowackiego. Stoi przy placu Świętego Ducha, na miejscu kościoła św. Ducha rozebranego w 1892 roku. Gmach w stylu eklektycznym z przewagą neobaroku zaprojektował krakowski architekt Jan Zawiejski, a był to pierwszy budynek w Krakowie, w którym zainstalowano oświetlenie elektryczne. Kamień węgielny położono 2 czerwca 1891 roku, a okolicznościowe dokumenty pod nim złożyły Helena Modrzejewska i Antonina Hoffmann.
Historia
Teatr przy placu Świętego Ducha otwarto 21 października 1893 roku jako Teatr Miejski. Imię Juliusza Słowackiego nosi od 16 października 1909 roku. Gmach, zaprojektowany przez krakowskiego architekta Jana Zawiejskiego, wzniesiono w latach 1891-1893 w miejscu kościoła św. Ducha, rozebranego w 1892 roku. Budowla łączy style eklektyczne z przewagą neobaroku i była pierwszym budynkiem w Krakowie z oświetleniem elektrycznym.
Pomysł budowy teatru zgłosił już w 1872 roku fotograf i radny Walery Rzewuski. Kamień węgielny położono 2 czerwca 1891 roku, a dokumenty pod nim złożyły Helena Modrzejewska i Antonina Hoffmann. Pierwszym dyrektorem został Tadeusz Pawlikowski. Podczas inauguracji zagrano fragmenty utworów Mickiewicza, Słowackiego i Fredry, a przez kolejne pięć tygodni na scenie pojawiał się wyłącznie polski repertuar.
Na przełomie XIX i XX wieku teatr przeżywał najlepszy okres w swoich dziejach. Skupiało się wokół niego artystyczne środowisko miasta, a Stanisław Wyspiański wystawił tu większość swoich dzieł. 16 marca 1901 roku odbyła się prapremiera „Wesela”, uznawana za jedno z najważniejszych wydarzeń w historii polskiej kultury. W 1905 roku Wyspiański ubiegał się o stanowisko dyrektora, lecz scenę powierzono Ludwikowi Solskiemu, który mimo tej rywalizacji od razu zaprosił poetę do współpracy.
Po I wojnie dyrektor Teofil Trzciński w 1921 roku umożliwił debiut Stanisława Ignacego Witkiewicza, wystawiając „Tumora Mózgowicza”. Jesienią 1939 roku zespół musiał opuścić gmach, w którym przez pięć lat działał teatr niemiecki. Niewielka grupa polskich pracowników technicznych ocaliła w tym czasie przed zniszczeniem bibliotekę teatru oraz freski w garderobie Solskiego. Teatr ponownie otwarto 19 lutego 1945 roku. W sezonie 1990/1991 przeprowadzono pierwszy etap generalnego remontu: z widowni wymontowano fotele i podłogę, a widzowie oglądali przedstawienia na krzesłach ustawionych na scenie, za opuszczoną żelazną kurtyną.
Ciekawostka
W 1923 roku Teofil Trzciński po raz pierwszy w Krakowie przygotował plenerowe, monumentalne widowisko: „Odprawę posłów greckich” Jana Kochanowskiego wystawił na dziedzińcu wawelskim.