Pomnik Adama Mickiewicza
Krakowscy Artyści: Pisarze i Poeci
Pomnik, zwany przez krakowian „Adasiem”, po wschodniej stronie Rynku Głównego, między Sukiennicami a wylotem ulicy Siennej. Zaprojektował go Teodor Rygier, a odsłonięto go 26 czerwca 1898 roku, w setną rocznicę urodzin poety. Ma 10 m wysokości i przedstawia Mickiewicza na postumencie, u którego stóp stoją cztery alegorie: Ojczyzna, Męstwo, Nauka i Poezja. Na cokole widnieje dedykacja „Adamowi Mickiewiczowi Naród”. Koszt budowy wyniósł 164 tysiące złotych reńskich, w większości ze składek publicznych. 17 sierpnia 1940 roku okupanci pomnik zniszczyli, a po wojnie odtworzono go z elementów odnalezionych w 1946 roku na złomowisku w Hamburgu.
Historia
Adam Mickiewicz urodził się w grudniu 1798 roku w Zaosiu lub Nowogródku. Razem z Juliuszem Słowackim i Zygmuntem Krasińskim zalicza się go do trzech wieszczów polskiego romantyzmu. Jeszcze jako student wileński założył w 1817 roku z przyjaciółmi Towarzystwo Filomatyczne. Za udział w tajnych organizacjach młodzieży został aresztowany, a następnie zesłany w głąb Rosji. Od 1832 roku mieszkał w Paryżu, gdzie w 1834 roku wydał Pana Tadeusza, a później objął katedrę języków słowiańskich w Collège de France. Zmarł w 1855 roku w Stambule, dokąd wyjechał, by tworzyć oddziały do walki z carską Rosją. Pochowano go najpierw we Francji, a w 1890 roku jego prochy przeniesiono na Wawel.
Pomnik stoi na Rynku Głównym, między Sukiennicami a wylotem ulicy Siennej, a zaprojektował go Teodor Rygier. Uroczyście odsłonięto go 26 czerwca 1898 roku, w setną rocznicę urodzin poety, w obecności jego córki i syna. Do realizacji wybrano projekt Rygiera, zgłoszony do konkursu z lat 1880-1890, w którym swoje wizje przedstawili też między innymi Jan Matejko i Pius Weloński. Decyzja wywołała polemiki w prasie, a krytycy surowo oceniali artystyczną wartość dzieła. Budowa kosztowała 164 tysiące złotych reńskich, w większości ze składek publicznych, a odlew wykonała rzymska firma Nelli. Pomnik ma dziesięć metrów wysokości. Poetę ustawiono na postumencie, a wielostopniowy cokół zdobią cztery alegorie, którymi są Ojczyzna, Męstwo, Nauka i Poezja. Na cokole czytamy dedykację: "Adamowi Mickiewiczowi Naród".
Niemieccy okupanci zniszczyli pomnik 17 sierpnia 1940 roku. Po wojnie odtworzono go z elementów, które w 1946 roku znaleziono na złomowisku w Hamburgu, a części kamienne wykonano z granodiorytu kośmińskiego. Ponownie odsłonięto go 26 listopada 1955 roku, dokładnie w setną rocznicę śmierci poety. Krakowianie nazywają go "Adasiem", a on sam stał się jednym z ulubionych miejsc spotkań mieszkańców i turystów.
Ciekawostka
Zgodnie ze zwyczajem studniówkowicze obiegają pomnik na jednej nodze, bo wierzą, że liczba okrążeń przełoży się na ich oceny maturalne. Pod Adasiem co roku zaczyna się też konkurs szopek krakowskich, a w dzień imienin poety, 24 grudnia, kwiaciarki składają mu u stóp kwiaty.