Pomnik Bohdana Zaleskiego (Harfiarz)
Krakowscy Artyści: Pisarze i Poeci
Pomnik w północnej części Plant, między Barbakanem a ul. Sławkowską, w Ogrodzie przy Barbakanie, zwany też pomnikiem Bojana, Harfiarzem albo grupą Bojana. Odsłonięto go w grudniu 1886 roku niedaleko tzw. Drzewa Wolności; koncepcję artystyczną opracował Pius Weloński, a pieniądze przekazał Konstanty Wołodkowicz. Upamiętnia Józefa Bohdana Zaleskiego, poetę romantyzmu zaliczanego do „szkoły ukraińskiej”, i przedstawia Bojana, niewidomego starca grającego na gęślach, któremu towarzyszy wsłuchane w muzykę dziecko. Brązowy odlew powstał w rzymskiej pracowni Nelli, a w 1904 roku pomnik przeniesiono na obecne miejsce.
Historia
Józef Bohdan Zaleski urodził się w lutym 1802 roku w Bohatyrce w guberni kijowskiej, jako najmłodszy z trzynaściorga rodzeństwa. Razem z Antonim Malczewskim i Sewerynem Goszczyńskim zaliczany jest do "szkoły ukraińskiej" polskiego romantyzmu. W 1819 roku zadebiutował poematem Duma o Wacławie. W powstaniu listopadowym walczył pod Dobrem, Sochaczewem i Grochowem i został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari. Po klęsce powstania ruszył na Zachód, a po drodze zatrzymał się w Krakowie, by obejrzeć groby królewskie na Wawelu. W Paryżu zaprzyjaźnił się z Adamem Mickiewiczem. Mieszkał we Francji, a zmarł w 1886 roku w Villepreux. Jego melodyjne wiersze doczekały się wielu opraw muzycznych, także od Chopina, a współcześni nazywali go "patriarchą poezji polskiej".
Pomnik odsłonięto w Krakowie jeszcze w grudniu tego samego roku. Stoi w północnej części Plant, w Ogrodzie przy Barbakanie, między Barbakanem a ulicą Sławkowską. Przedstawia Bojana, niewidomego starca grającego na gęślach, któremu towarzyszy wsłuchane w muzykę dziecko. Bojan pojawia się też w poezji samego Zaleskiego: w późniejszych wierszach ukazywał siebie jako wcielenie tego wieszcza, znanego ze staroruskiego poematu o wyprawie Igora. Koncepcję artystyczną opracował Pius Weloński, a pieniądze przekazał Konstanty Wołodkowicz. Brązowe figury odlano w Rzymie, w pracowni Nelli, i ustawiono na masywnym postumencie z piaskowca. Gdy w 1904 roku na Plantach budowano zbiornik wodny, pomnik przeniesiono na obecne miejsce. Konserwatorzy zajmowali się nim pod koniec lat 50. i na początku lat 60. ubiegłego wieku, a potem w latach 1986 i 2004. Nazywany jest także Harfiarzem albo grupą Bojana.
Ciekawostka
W maju 1832 roku Zaleski wybrał się wraz z Sewerynem Goszczyńskim na wspólną wycieczkę do Zakopanego i w Tatry. Dla obu poetów był to pierwszy kontakt z wysokogórską przyrodą.