Tablica Jana Sztaudyngera
Krakowscy Artyści: Pisarze i Poeci
Tablica pamiątkowa w Starym Mieście poświęcona Janowi Sztaudyngerowi (1904-1970), poecie, fraszkopisarzowi, satyrykowi, teoretykowi lalkarstwa i tłumaczowi. Urodził się w Krakowie i tu zmarł. Uczył się w Wzorcowej Szkole Ćwiczeń przy Seminarium Nauczycielskim oraz w II Gimnazjum im. Króla Jana Sobieskiego, a następnie studiował polonistykę i germanistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w 1924 roku uzyskał tytuł doktora filozofii.
Historia
Jan Sztaudynger urodził się 28 kwietnia 1904 roku w Krakowie. Uczył się najpierw we Wzorcowej Szkole Ćwiczeń przy Seminarium Nauczycielskim. W czasie pierwszej wojny światowej wyjechał z rodzicami do Brna na Morawach, gdzie chodził na polskie kursy gimnazjalne, a od 1915 roku kształcił się w krakowskim II Gimnazjum imienia Króla Jana Sobieskiego. Po maturze studiował równolegle polonistykę i germanistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim i w 1924 roku został doktorem filozofii; jego rozprawy dotyczyły Garczyńskiego.
Z życiem poety wiąże się kamienica przy ulicy Długiej 64 na Kleparzu, w której w latach 1908-1929 mieszkał Sztaudynger. Po studiach pracował jako nauczyciel: w Dębicy uczył w gimnazjum, a w Bydgoszczy i w Poznaniu wykładał w seminariach nauczycielskich. W 1925 roku nakładem poznańskiej Księgarni Świętego Wojciecha ukazał się jego debiutancki tomik poezji "Dom mój" ze wstępem Karola Huberta Rostworowskiego. Po wojnie osiadł w Łodzi, a w 1961 roku przeniósł się stamtąd do Zakopanego.
Znany jest przede wszystkim jako fraszkopisarz, uznawany za "odnowiciela tego gatunku". Wydał między innymi zbiory "Piórka" (1954) oraz "Krakowskie piórka" (pierwsze wydanie: Kraków 1956), a w latach 1961-1968 ukazały się też cztery tomiki jego wierszy dla dzieci. Był również satyrykiem. Zmarł 12 września 1970 roku w Krakowie, w klinice hematologicznej, i spoczął na Cmentarzu Salwatorskim.
Ciekawostka
Sztaudynger był także pionierem badań nad teatrem lalek. W latach 1935-1937 jeździł po Europie, by poznać tradycje teatrów lalkowych, a wnioski zebrał w książce "Marionetki"; międzynarodowe stowarzyszenie UNIMA nadało mu później członkostwo honorowe.