Tablica Mordechaja Gebirtiga
Krakowscy Artyści: Pisarze i Poeci
Tablica pamiątkowa na domu przy ul. Berka Joselewicza 5 na Kazimierzu, gdzie niegdyś mieszkał Mordechaj Gebirtig (1877-1942), ludowy poeta i pieśniarz żydowski, aktor, z zawodu stolarz. Umieszczono ją w 1992 roku z napisem „Bądź zdrów, mój Krakowie. Mordechaj Gebirtig (1877-1942) - stolarz, poeta, pieśniarz”. Przez całe życie mieszkał na krakowskim Kazimierzu i napisał ponad sto pieśni i wierszy; w jednym z nich żegnał się z Krakowem przed wywózką do getta, w którym zginął 4 czerwca 1942 roku. Zachowaj powagę.
Historia
Mordechaj Gebirtig, właściwie Markus Bertig, urodził się 4 maja 1877 roku w Krakowie i przez całe życie mieszkał na Kazimierzu. Uczył się w chederze, potem terminował u stolarza i z zawodu był stolarzem. Jednocześnie pisał pieśni, a jego melodie zapisywał muzykolog Juliusz Hoffman. W pierwszej dekadzie XX wieku próbował sił jako aktor, w czasie pierwszej wojny światowej z powodu choroby serca nie trafił na front i pracował jako sanitariusz w krakowskim szpitalu wojskowym. W okresie międzywojennym związał się ze scenami kabaretowymi i z kołem literackim Bundu. Napisał ponad sto pieśni i wierszy.
W 1940 roku Żydzi musieli opuścić Kazimierz; Gebirtig zamieszkał wtedy w Łagiewnikach, a później w getcie krakowskim przy ulicy Janowa Wola. Jeden z jego wierszy jest pożegnaniem z Krakowem tuż przed wywózką do getta. Poeta zginął 4 czerwca 1942 roku wraz z żoną i dwiema córkami: Niemcy rozstrzelali ich na rogu ulic Dąbrówki i Janowa Wola, w czasie akcji wysiedleńczej z getta.
Na domu przy ulicy Berka Joselewicza 5, w którym niegdyś mieszkał, w 1992 roku umieszczono tablicę. Jej napis zaczyna się od słów "Bądź zdrów, mój Krakowie" i przypomina o poecie, pieśniarzu i stolarzu. Drugą tablicę ma budynek, w którym Gebirtig został zamordowany.
Ciekawostka
Postać Gebirtiga przybliżył polskiej publiczności między innymi Przemysław Gintrowski, który skomponował monumentalny utwór "Stół Mardechaja Gebirtiga" do słów Anny Kamieńskiej.