Kamienica Hipolitów
Krakowskie Zabytki
Oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa przy placu Mariackim, w którym działa stała wystawa „Dom mieszczański”, pokazująca, jak mieszkali krakowianie od XVII do XIX wieku. Dawny dom rodziny Hipolitów był wielokrotnie przebudowywany, a po gruntownej restauracji oddano go muzeum w 2003 roku. W sieni zachowały się kamienne portale, gotycki i renesansowy, a strome schody z częściowo zachowaną kratą świadczą o warownej funkcji kamienicy. Gabinet na piętrze zdobią stiuki Baltazara Fontany.
Historia
Kamienica przy placu Mariackim nosi nazwę po kupieckiej rodzinie Hipolitów, do której należała w XVII wieku. W drugiej połowie tamtego stulecia przeszła na własność kupców Zaleskich, a potem wielokrotnie zmieniała właścicieli i lokatorów. Sam budynek jest jednak dużo starszy, bo jego początki sięgają XIV wieku: z tego czasu pochodzą piwnice i kamienne portale.
W pierwszej połowie XVII wieku kamienica wyróżniała się na tle sąsiadów wyjątkowo bogatą dekoracją sgraffitową. Fasadę zdobiły wizerunki świętych oraz nietypowe jak na ówczesny Kraków ornamenty roślinne z elementami groteskowymi, między innymi z małymi ludzkimi główkami, motywami zawieszonych tkanin i ozdobnych waz. Sgraffito polega na pokryciu ściany kilkoma warstwami różnokolorowych tynków i zdrapywaniu ich rylcem tak, aby powstał rysunek. Część dawnej dekoracji udało się odtworzyć podczas prac konserwatorskich w 2016 roku.
Budynek wielokrotnie przebudowywano i każda epoka zostawiła w nim własny ślad. Renesans dodał kolumnę międzyokienną i polichromię, barok stiuki Baltazara Fontany oraz fryz podstropowy, a rokoko i wiek XIX kolejne malowidła. Po wieloletniej, gruntownej konserwacji kamienicę oddano muzeum w 2003 roku. Dziś jest oddziałem Muzeum Krakowa, w którym wnętrza od XVII do XIX wieku pokazują, jak mieszkali krakowianie.
Już w sieni czekają dwa kamienne portale: gotycki, czerwony z czarnym kluczem, oraz renesansowy z rzeźbionym motywem wolich oczu. Strome schody z częściowo zachowaną kratą przypominają, że kamienica miała też funkcję warowną. Na piętrze warto zajrzeć do gabinetu ze stiukami Fontany, do reprezentacyjnej sypialni w duchu rokoka oraz do pokoju kolekcjonera, w którym stoi jedna z największych w polskich zbiorach kolekcji zegarów.
Ciekawostka
W przedpokoju nad progiem przybito podkowę, która ma przynosić domownikom szczęście. W 2006 roku, podczas Nocy Muzeów, w tych wnętrzach zainscenizowano dawne życie, a aktorzy wcielili się w postaci z minionych epok.