Pałac Biskupi
Krakowskie Zabytki
Zabytkowy pałac przy ul. Franciszkańskiej 3, od końca XIV wieku siedziba biskupów krakowskich i do dziś siedziba kurii metropolitalnej. To największy po Wawelu pałac krakowski i jedno z miejsc związanych z Janem Pawłem II. W drugiej ćwierci XVII wieku, za biskupa Piotra Gembickiego, powstał tu wczesnobarokowy budynek na planie nieregularnego czworokąta wokół dziedzińca, z portalem od strony ulicy Franciszkańskiej. Z czasów renesansu zachowała się m.in. kolumnowa loggia na parterze.
Historia
Pałac Biskupi przy ulicy Franciszkańskiej 3 jest od końca XIV wieku siedzibą biskupów krakowskich, którzy wcześniej rezydowali na Wawelu. Do dziś mieści kurię metropolitalną i uchodzi za największy po Wawelu pałac w Krakowie. W tym miejscu stał wcześniej mniejszy budynek, który spłonął w 1462 roku. Za kardynała Zbigniewa Oleśnickiego pałac rozbudowano i otoczono murem. W XVI wieku przebudowywano go dwukrotnie: za biskupa Piotra Tomickiego oraz u schyłku stulecia za Piotra Myszkowskiego. Z tych czasów zachowały się kolumnowa loggia na parterze i jeden z portali w krużgankach.
W drugiej ćwierci XVII wieku, za biskupa Piotra Gembickiego, powstał wczesnobarokowy gmach na planie nieregularnego czworokąta wokół dziedzińca. Ma szeroką fasadę południową z belwederami w narożach, a z tego okresu pochodzi portal od strony ulicy Franciszkańskiej.
Kolejna zmiana wiąże się z biskupem Janem Pawłem Woroniczem, rządzącym diecezją w latach 1815-1829. Był poetą i romantykiem, a wzorem puławskich zbiorów księżnej Izabeli Czartoryskiej urządził w pałacu muzeum poświęcone dziejom ojczyzny. Najważniejszym jego miejscem był Gabinet Historyczny, w którym przechowywano między innymi część szczątków Bolesława Chrobrego. W lipcu 1850 roku wielki pożar Krakowa poważnie zniszczył pałac, choć udało się uratować relikwie pierwszego polskiego monarchy i obrazy Michała Stachowicza. Odbudowę w latach 1865-1868 poprowadził Paweł Barański, a w latach 1881-1884 Tomasz Pryliński odnowił gmach w duchu renesansowym i dobudował arkadową loggię w narożniku dziedzińca.
Pałac jest też jednym z najważniejszych miejsc związanych z Janem Pawłem II. Karol Wojtyła zamieszkał tu w 1964 roku, rok po wyborze na biskupa, i mieszkał do wyboru na papieża w 1978 roku. Podczas wszystkich pielgrzymek do Polski wybierał ten pałac jako miejsce odpoczynku, a do tłumów zgromadzonych na ulicy Franciszkańskiej przemawiał z okna tuż nad barokową bramą wjazdową. Pałac gościł także Benedykta XVI, który rezydował tu w dniach 26-28 maja 2006 roku.
Ciekawostka
Okno nad bramą wjazdową nazywane jest oknem papieskim. Dziś zdobi je wizerunek Jana Pawła II, a przed pałacem często organizuje się czuwania i koncerty.