Pałac Sztuki
Krakowscy Artyści: Malarze i Rzeźbiarze
Gmach Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych przy Placu Szczepańskim 4, pełniący funkcję galerii sztuki. Secesyjny budynek zaprojektował Franciszek Mączyński, wzorując się na Pawilonie Secesji w Wiedniu, a wzniesiono go w latach 1898-1901. W dekoracji brali udział najwybitniejsi artyści krakowscy: efektowny fryz zaprojektował Jacek Malczewski, a Antoni Madeyski, Konstanty Laszczka i Teodor Rygier wykonali popiersia mistrzów zasłużonych dla sztuki polskiej. Fasadę zdobi portyk kolumnowy zwieńczony figurą Apollina w słonecznej aureoli; od strony placu stoi popiersie Matejki, a od strony Plant popiersie Wyspiańskiego.
Historia
Pałac Sztuki przy placu Szczepańskim 4 to secesyjny gmach Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, które założono w Krakowie w 1854 roku z inicjatywy Walerego Wielogłowskiego. Członkowie wykupywali akcje uprawniające do udziału w corocznym losowaniu dzieł sztuki kupionych przez zarząd - jedną z nagród był „Stańczyk” Jana Matejki - oraz do darmowej premii w postaci dobrej grafiki, zwykle reprodukcji znanego obrazu. Dzięki takim premiom prace Matejki i innych znanych malarzy trafiały do wielu polskich domów we wszystkich zaborach.
Towarzystwo zmieniało siedziby; zajmowało między innymi Pałac Larischa i część sal w Sukiennicach. Od 1901 roku ma własny gmach. Budowano go w latach 1898-1901, kiedy prezesem był Edward Aleksander Raczyński. Zaprojektował go Franciszek Mączyński, wzorując się na wiedeńskim Pawilonie Secesji.
Do dekoracji zaproszono najwybitniejszych krakowskich artystów. Efektowny fryz o zmiennych losach artysty zaprojektował Jacek Malczewski, a popiersia mistrzów zasłużonych dla polskiej sztuki wykonali Antoni Madeyski, Konstanty Laszczka i Teodor Rygier. Fasadę wieńczy portyk kolumnowy z figurą Apollina w słonecznej aureoli. Popiersie Jana Matejki dłuta Madeyskiego zdobi stronę od placu, a od Plant patrzy popiersie Stanisława Wyspiańskiego autorstwa Anny Reynoch.
Dziś w gmachu odbywają się wystawy polskiej sztuki współczesnej i artystów z zagranicy, a także aukcje dzieł sztuki.
Ciekawostka
W godle Towarzystwa widnieją trzy srebrne tarcze na zielonym tle - to dawny herb cechu malarzy.