Pałac Zbaraskich
Krakowskie Zabytki
Zabytkowa kamienica przy Rynku Głównym 20, na rogu z ulicą Bracką 2, zwana też Pałacem Potockich. Powstała w 1540 roku z połączenia dwóch gotyckich kamienic z XIV wieku w magnacką rezydencję rodziny Firlejów. W XVII wieku, gdy należała do Zbaraskich, flamandzki architekt Henryk van Peene przebudował ją w stylu barokowym i stworzył dwukondygnacyjny, arkadowy dziedziniec z krużgankami oraz sień wjazdową od strony Rynku. W latach 1778-1783 pałac zyskał cechy wczesnego klasycyzmu, a pod koniec XIX wieku należał do Potockich. Mieścił się w nim Instytut Goethego.
Historia
Pałac stoi na rogu Rynku Głównego i ulicy Brackiej. Jego początki sięgają 1540 roku, kiedy dwie sąsiednie gotyckie kamienice z XIV wieku połączono i przebudowano w jedną magnacką rezydencję.
W XVII wieku budynek należał do Zbaraskich, którzy chcieli nadać mu modny wówczas wygląd i uczynić z niego reprezentacyjną siedzibę w mieście. Pracami kierował architekt Henryk van Peene. Powstał wtedy barokowy, dwukondygnacyjny dziedziniec z arkadami i krużgankami oraz sień wjazdowa od strony Rynku.
W latach 1778-1783 z polecenia hrabiego Eliasza Wodzickiego pałac przebudował Ferdynand Nax, nadając mu cechy wczesnego klasycyzmu. Później właściciele zmieniali się często. Mieszkali tu między innymi Potuliccy, Rostworowscy, Wiśniowieccy, Jabłonowscy i Radziwiłłowie, a pod koniec XIX wieku budynek stał się własnością Potockich. Nazywany jest też Pałacem Potockich.
W latach 1896-1898 architekt Karol Zaremba odnowił rezydencję: zmienił wnętrza parteru i częściowo dziedziniec. Kolejne prace, w latach 1910-1912, prowadzili Ludwik Wojtyczko i Kazimierz Wyczyński. Dodano wówczas nowe klatki schodowe, a drugie piętro, przeznaczone na mieszkania, przebudowano wewnątrz. Pierwsze piętro zachowało reprezentacyjny charakter salonów.
Po II wojnie światowej pałac odnowiono i zrekonstruowano. Do dziś na elewacjach widać korynckie pilastry, kamienny portal i bogatą dekorację rzeźbiarską na szczycie, między innymi kartusze herbowe. W budynku mieścił się Instytut Goethego.
Ciekawostka
Architekt, który nadał pałacowi barokowy kształt, był Flamandem. Do Polski sprowadził go Jerzy Zbaraski.