Pomnik Jana Matejki
Krakowscy Artyści: Malarze i Rzeźbiarze
Pomnik na Plantach przy ul. Basztowej, po zachodniej stronie Barbakanu, naprzeciwko Akademii Sztuk Pięknych, w miejscu, gdzie do 1997 roku stał pomnik żołnierzy Armii Radzieckiej. Przedstawia Jana Matejkę siedzącego w fotelu, umieszczonego w ramie obrazu, dzięki czemu w tle „obrazu” widać drzewa Plant. Brązowa postać stoi na cokole z czerwonego granitu z napisem „Jan Matejko 1838-1893”. Projekt wykonał prof. Jan Tutaj z krakowskiej ASP, a pomnik odsłonięto 12 listopada 2013 roku, w 175. rocznicę urodzin i 120. rocznicę śmierci artysty.
Historia
Jan Matejko urodził się w Krakowie w 1838 roku i tu zmarł w 1893. Kształcił się w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, a od 1873 roku był jej dyrektorem. Namalował ponad trzysta obrazów olejnych, między innymi „Stańczyka”, „Kazanie Skargi” i „Bitwę pod Grunwaldem”, i swoimi płótnami upowszechniał wiedzę o dziejach Polski. Jego uczniami byli Jacek Malczewski, Józef Mehoffer, Stanisław Wyspiański i Leon Wyczółkowski. Angażował się także w ratowanie krakowskich zabytków i uczestniczył w pracach komisji przy odnawianiu ołtarza Wita Stwosza w kościele Mariackim, Sukiennic i zamku na Wawelu.
Pomnik stoi na Plantach przy ulicy Basztowej, po zachodniej stronie Barbakanu, naprzeciw Akademii Sztuk Pięknych. Do 1997 roku w tym rejonie znajdował się pomnik żołnierzy Armii Radzieckiej. Inicjatorem upamiętnienia był prof. Stanisław Pytko z AGH. Rada miasta zdecydowała o nim w 2008 roku, lecz pieniądze na realizację znalazły się w budżecie dopiero po pięciu latach. Projekt wyłoniony w konkursie przygotował prof. Jan Tutaj z krakowskiej ASP, a odlew wykonała firma ART-Studio ze Szczyglic. Odsłonił go 12 listopada 2013 roku prezydent Krakowa Jacek Majchrowski, w 175. rocznicę urodzin i 120. rocznicę śmierci malarza.
Brązowa postać Matejki siedzi w fotelu i jest wpisana w ramę obrazu. Artysta znalazł się w lewym narożniku, dzięki czemu w tle „obrazu” widać drzewa Plant. Całość stoi na cokole z czerwonego granitu, na którym wykuto biały napis: „Jan Matejko 1838-1893”.
Ciekawostka
Gmach Główny Akademii Sztuk Pięknych stoi przy placu Matejki, który obecną nazwę dostał w 1882 roku, gdy malarzowi nadano honorowe obywatelstwo Krakowa.