Sukiennice
Krakowskie Zabytki
Zabytkowy budynek sukiennic pośrodku Rynku Głównego na Starym Mieście. Już w 1257 roku książę Bolesław Wstydliwy przy lokacji Krakowa zobowiązał się postawić kamienne kramy sukienne, a nowe, gotyckie sukiennice wystawił król Kazimierz III Wielki przed 1358 rokiem. Po pożarze w 1555 roku odnowiono je w latach 1556-1559, a budynek zwieńczono attyką z maszkaronami projektu Santi Gucciego. Obecny kształt zawdzięczają przebudowie z lat 1875-1879 według projektu Tomasza Prylińskiego, kiedy salę na piętrze przystosowano na potrzeby muzeum. Na parterze działa też słynna kawiarnia Noworolski.
Historia
Sukiennice stoją pośrodku Rynku Głównego. Przez wieki wielokrotnie je przebudowywano, a pierwsze, kamienne kramy sukienne wyglądały zupełnie inaczej niż dzisiejsza budowla.
Już w 1257 roku książę Bolesław Wstydliwy, lokując Kraków, zobowiązał się postawić kamienne kramy sukienne. Tworzyły one podwójny rząd z uliczką pośrodku, zamykaną na noc z obu stron. Około 1300 roku pasaż zadaszono i kramy zaczęły przypominać halę targową. Nowe, gotyckie sukiennice wystawił przed 1358 rokiem król Kazimierz III Wielki. Środkowa hala miała 108 metrów długości i 10 szerokości, a po bokach dostawiono rzędy kramów.
W 1555 roku budynek spłonął. Odnowiono go w latach 1556-1559: mistrz Pankracy zasklepił halę, a attykę z grzebieniem maszkaronów zaprojektował Santi Gucci. Dobudowano też kolumnowe loggie według projektu Jana Marii Padovana.
Obecny wygląd to w dużej mierze zasługa przebudowy z lat 1875-1879, prowadzonej według projektu Tomasza Prylińskiego. Wyburzono wtedy przylegające kramy i budynki, a salę na piętrze przystosowano na potrzeby muzeum. Na fasadzie zachodniego ryzalitu widnieją łacińskie sentencje, w tym cytat z Owidiusza o przywiązaniu do ojczystej ziemi. Szczyt ryzalitu zdobi rzeźba „Dzień i Noc” według projektu Jana Matejki.
Dziś w dolnej hali znajdują się kramy z biżuterią, pamiątkami i rękodziełem. Piętro zajmuje Galeria Polskiego Malarstwa i Rzeźby XIX wieku, oddział Muzeum Narodowego, a na parterze działa słynna kawiarnia Noworolski. W 2010 roku otwarto też Podziemia Rynku Głównego, do których wejście prowadzi z Sukiennic.
Ciekawostka
Na wschodnich szczytach ryzalitów umieszczono maszkarony, które są karykaturami dawnych prezydentów Krakowa, Józefa Dietla i Mikołaja Zyblikiewicza. Wykonał je Walery Gadomski według projektu Jana Matejki.