Bastion V „Lubicz”
Twierdza Kraków
Pierwotnie standardowy fort reditowy z lat 1861-1866, bliźniaczy do Bastionu III „Kleparz”. Około 1888 roku wykonano na wale poprzecznice, a po 1907 roku dobudowano koszary artylerii. Fort częściowo zburzono, zniwelowano i zasypano ziemią w 1950 roku. Dziś w tym miejscu leży Rondo Mogilskie, a ruiny bastionu odkopano i wyeksponowano przy okazji gruntownej przebudowy ronda; prace konserwatorskie przy ruinach zakończyły się w grudniu 2008 roku.
Historia
Bastion V „Lubicz” był bliźniakiem Bastionu III „Kleparz”. Należał do rdzenia Twierdzy Kraków, czyli wysokiego wału z fosą, w którego załamaniach austriaccy inżynierowie stawiali w latach 1854-1866 bastiony. Na północy i północnym wschodzie ustawiono dwa murowane: kleparski, oznaczony numerem III, i lubicki, numer V.
Lubicz zbudowano w latach 1861-1866 jako standardowy fort reditowy, z centralną reditą i klasyczną fosą z kaponierami. Około 1888 roku dobudowano na wale poprzecznice, a po 1907 koszary artylerii. Do 1909 roku zlikwidowano większość dawnego rdzenia twierdzy, ale Lubicz razem z Kleparzem ocalał. W czasie II wojny światowej jego budynki pełniły rolę magazynów.
Po wojnie los fortu przesądziło miasto. Na początku lat pięćdziesiątych wytyczono tu rondo, a bastion zburzono częściowo i zniwelowano, resztki zasypano ziemią. Tak powstało Rondo Mogilskie. Ruiny odkopano i wyeksponowano dopiero przy przebudowie ronda w latach 2004-2008. Prace konserwatorskie zakończyły się w grudniu 2008 roku, wtedy też udostępniono je zwiedzającym. Dziś pozostałości bastionu widać na środku ronda i na jego południowo-wschodnim skraju.
Ciekawostka
Budulec z rozbiórki bastionu wywieziono do Warszawy, gdzie posłużył odbudowie miasta zniszczonego w czasie II wojny światowej.