Fort 39 „Olszanica”
Twierdza Kraków
Fort Twierdzy Kraków na wzgórzu Prochowódka, na osiedlu Olszanica, zbudowany w latach 1884-1885 jako fort półstały, a w 1913 roku przebudowany na fort stały obrony bliskiej. Podczas I wojny światowej nie toczyły się tu żadne walki. Do 1984 roku stał tu magazyn rowerów „Romet”, potem fort przekazano Hufcowi ZHP Kraków-Krowodrza na cele biwakowe. W latach 90. XX wieku przeszedł generalny remont i dzięki stałym remontom jest dziś w dobrym stanie. Do rejestru zabytków wpisano go 2 marca 1983 roku. Adres fortu to ul. I. Kosmowskiej.
Historia
Fort 39 „Olszanica” stoi na szczycie wzgórza Prochowódka (292 m n.p.m.) w Paśmie Sowińca, nad osiedlem Olszanica. Zbudowano go w latach 1884-1885 jako fort półstały piechoty, a w 1913 roku przebudowano na fort stały obrony bliskiej. W skład zespołu dzieł obronnych wchodziły też szaniec piechoty oraz dwie baterie artyleryjskie, oznaczone FB 40a i FB 40b. Od północy wspierał sąsiedni Fort 38 „Skała”. W pierwszej wojnie światowej nie rozegrały się tu żadne walki.
Po wojnie fort długo służył cywilnym celom. Do 1984 roku mieścił się tu magazyn rowerów „Romet”, potem obiekt przekazano Hufcowi ZHP Kraków-Krowodrza na cele biwakowe. Koszary, w których urządzono skład sprzętu biwakowego, ucierpiały w pożarze po podpaleniu, a zarząd nad fortem w imieniu Hufca przejął Harcerski Klub Turystyki Konnej. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku fort gruntownie wyremontowano: powstał wtedy mały hotel na 26 osób oraz barek „Fort 39”. Dzięki stałym remontom zachował się w dobrym stanie, a do rejestru zabytków wpisano go 2 marca 1983 roku.
Na wzgórze nie prowadzą znakowane szlaki turystyczne. Można tam dojść asfaltową ulicą Ireny Kosmowskiej od południa albo gruntowymi ścieżkami.
Ciekawostka
Wzgórze, na którym stoi fort, nazywane bywa także Parchowatką. Na jego północnych stokach bije jedno z dwóch źródeł Potoku Olszanickiego.