Bazylika Świętego Franciszka z Asyżu
Krakowskie Kościoły
Bazylika mniejsza rzymskokatolicka w dzielnicy Stare Miasto. Datowanie według Wikidata: 1269 rok. Tytuł bazyliki mniejszej nadaje kościołom papież. Sanktuarium: Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej. Zabytek wpisany do rejestru zabytków. Prowadzony przez: Franciszkanie Konwentualni (OFMConv).
Historia
Franciszkanów sprowadził do Krakowa z Pragi książę Henryk Pobożny, w 1236 lub 1237 roku. Kościół przy placu Wszystkich Świętych rozbudowano około 1269 roku i w tym samym roku konsekrowano pod wezwaniem św. Franciszka z Asyżu. Inicjatorem przebudowy był książę Bolesław Wstydliwy, pochowany tu w 1279 roku. W kościele spoczęli także synowie Władysława Łokietka, Stefan i Władysław, a w latach 1269-1630 w krypcie przy prezbiterium stała trumna bł. Salomei, siostry Bolesława.
W XV wieku świątynię znacznie powiększono: w 1401 roku wydłużono prezbiterium, a w latach 1420-1436 przebudowano korpus w asymetryczną, dwunawową halę. Ponownie konsekrował ją w 1436 roku kardynał Zbigniew Oleśnicki. Kościół wiele razy niszczyły pożary, między innymi w 1462, 1476 i 1655 roku. Największy wybuchł w 1850 roku i strawił znaczną część budowli. Odbudowę prowadzili wtedy Teofil Żebrawski i Antoni Stacherski pod kierunkiem Karola Kremera, a pod koniec XIX wieku prace kontynuowali Władysław Ekielski i Karol Knaus.
Wnętrze zdobią dzieła Stanisława Wyspiańskiego: polichromie w prezbiterium, witraże z żywiołami oraz postaciami św. Franciszka i bł. Salomei, a nad chórem witraż „Bóg Ojciec - Stań się” z 1904 roku. W kaplicy Męki Pańskiej wisi czternaście obrazów ze stacjami Męki Pańskiej, które Józef Mehoffer namalował w latach 1933-1946. W kaplicy Matki Boskiej Bolesnej znajduje się czczony od wieków wizerunek Smętnej Dobrodziejki Krakowa, koronowany w 1908 roku przez kardynała Jana Puzynę.
Kościół jako jeden z pierwszych w Krakowie otrzymał 23 lutego 1920 roku tytuł bazyliki mniejszej. Jest potrójnym sanktuarium: Matki Bożej Bolesnej, bł. Salomei Piastówny i bł. Anieli Salawy. W klasztorze mieszkał między innymi św. Maksymilian Maria Kolbe, który pełnił tu posługę kapłańską w latach 1919-1922.
Ciekawostka
W czerwcu 2015 roku eksploratorzy ze Stowarzyszenia SAKWA razem z archeologami odkryli nieznane wcześniej krypty pod kaplicą Męki Pańskiej. Kamera endoskopowa pokazała około dwudziestu trumien w bardzo dobrym stanie, a skany georadarowe sugerują, że pod nimi może znajdować się jeszcze niższy poziom.