Fort 50a „Lasówka”
Twierdza Kraków
Zabytkowy międzypolowy fort pancerny z 1899 roku, zaprojektowany przez Emila Gołogórskiego, na południowym brzegu Wisły, przy ul. Golikówka. Wyróżniał się nietypowymi rozwiązaniami, między innymi fosy napełniano wodą z Wisły, dlatego nazywano go fortem wodnym. Bronił doliny rzeki, wałów i pobliskiej przeprawy oraz wspierał ogniem Fort 49½a „Mogiła” na północnym brzegu. Od lat 60. XX wieku fort dewastowano, a spółdzielnia „Barwa” dobudowała magazyny, naruszając jego pierwotny kształt.
Historia
Fort 50a „Lasówka” to zabytkowy fort Twierdzy Kraków, wzniesiony w 1899 roku według projektu Emila Gołogórskiego. Stoi na południowym brzegu Wisły, przy ul. Golikówka, i należał do VII obszaru warownego. Był międzypolowym fortem pancernym i wyróżniał się kilkoma nietypowymi rozwiązaniami: jego fosy napełniano wodą z Wisły, dlatego nazywano go fortem wodnym. Miał bronić południowego brzegu rzeki, czyli doliny, wałów i pobliskiej przeprawy, a także wspierał ogniem fort 49 ½a „Mogiła” po drugiej stronie Wisły.
W latach 1918-1919, w czasie politycznego przewrotu, fort zdewastowano, później go jednak wyremontowano. Między wojnami krótko pełnił funkcję magazynu, ale duże zawilgocenie sprawiło, że przestał się do tego nadawać. W czasie II wojny światowej znów służył jako magazyn, a po wojnie przejęły go władze cywilne. Od lat 60. XX wieku fort niszczał: spółdzielnia „Barwa” dobudowała magazyny, które naruszyły jego pierwotny kształt, a w 2001 roku złodzieje zabrali pancerne okiennice i oryginalną balustradę strzelecką.
Ciekawostka
Fort leży na Szlaku Twierdzy Kraków. Szlak oznakowano w kolorach żółto-czarno-żółtym, czyli w barwach Habsburgów i cesarskiej Austrii, a jego południowa pętla ma 41 km.