Kameduli
Krakowskie Kościoły
Pełna nazwa: Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Krakowie. Kościół rzymskokatolicki w dzielnicy Zwierzyniec. Datowanie według Wikidata: 1623 rok. Zabytek wpisany do rejestru zabytków. Prowadzony przez: Zakon Kamedułów.
Historia
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i erem kamedułów stoją na Srebrnej Górze w Lesie Wolskim, na krakowskich Bielanach. Zakonników sprowadził i osiedlił tu w 1603 roku marszałek wielki koronny Mikołaj Wolski. Jako poseł Zygmunta III do papieża Klemensa VIII tak polubił kamedułów, że zaprosił ich do Polski; zgodzili się przysłać kilku braci, jeśli ufunduje im klasztor i zapewni środki na utrzymanie. Nazwa Bielany pochodzi od białych habitów mnichów.
Wzgórze należało wtedy do kasztelana wojnickiego Sebastiana Lubomirskiego, który nie chciał go sprzedać. Według opowieści Wolski zaprosił go na ucztę i wobec zgromadzonych gości publicznie opowiedział o swoich kłopotach z budową eremu, a Lubomirski, choć niechętnie, podpisał akt darowizny góry i wsi na rzecz kamedułów. W zamian Wolski ofiarował mu wielką liczbę srebrnych naczyń, stąd nazwa Srebrna Góra.
Budowa kościoła i eremu trwała w latach 1609-1630. Przez pierwsze siedem lat kierował nią Walenty von Säbisch; gdy po katastrofie część kościoła runęła, dowodzenie objął włoski architekt Andrea Spezza, który doprowadził dzieło do końca w 1630 roku. Konsekracja nastąpiła w 1642 roku. Na tak wysokim wzgórzu sklepienie trzeba było oprzeć na skale, a ziemię nasypywano dopiero nad czwartą kondygnacją. Koszt całego przedsięwzięcia szacowano na 500 tysięcy złotych, co wówczas było ogromną sumą.
Sztukaterie w kościele wyszły z pracowni Jana Baptisty Falconiego, a w kaplicy Królewskiej wiszą obrazy Tommaso Dolabelli, nadwornego malarza Wazów. Wyjątkowy jest też obraz Matki Boskiej, zwanej Kamedulską Panią, który w XVII wieku namalował kameduła o. Wenanty z Subiaco. W podziemiach prezbiterium mieści się krypta: szczątki zmarłych zakonników zamurowuje się tam na 100 lat, a po ekshumacji przenosi do zbiorowego grobowca.
Klasztor często odwiedzali królowie. W domu gościnnym mieszkali Marysieńka i Jan III Sobieski, zanim wyruszyli pod Wiedeń, a także Władysław IV. Jan Kazimierz, uciekając przed Szwedami, patrzył stąd na płonący Kraków. Gościł tu również Stanisław August Poniatowski, a 19 sierpnia 2002 roku klasztor odwiedził Jan Paweł II.
Ciekawostka
Kameduli to zakon pustelników. Mnisi mieszkają w osobnych domkach-pustelniach albo w pojedynczych celach, a dzień zaczynają o 3.30. Spotykają się tylko na mszy i modlitwach oraz na kilku wspólnych posiłkach w refektarzu w ciągu roku.