Kościół Karmelitów Bosych
Krakowskie Kościoły
Pełna nazwa: Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Kościół rzymskokatolicki w dzielnicy Stare Miasto. Architekt: Tadeusz Stryjeński. Zabytek wpisany do rejestru zabytków. Prowadzony przez: Zakon Braci Bosych Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel (Karmelici Bosi).
Historia
Karmelici bosi osiedlili się przy ulicy Rakowickiej w 1911 roku, kiedy erygowano tam klasztor. Prace nad nim zaczęły się jednak wcześniej, jesienią 1907 roku, według planów Tadeusza Stryjeńskiego. Pod koniec 1909 roku zakonnicy mogli już korzystać z części mieszkalnej, a w kwietniu 1910 ukończono prezbiterium, wieżę i boczną kaplicę. W listopadzie tego roku kupiono pięć dzwonów z odlewni Hillera, w grudniu organy, a 5 grudnia biskup Anatol Nowak poświęcił budynek. W 1913 roku dobudowano zachodnie skrzydło klasztoru, które zaprojektował Augustyn Tarkowski z Tarnowa.
Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny dokończono w latach 1929-1932. Zbliżał się wówczas światowy kryzys finansowy, więc zrezygnowano z pierwotnych założeń. Franciszek Mączyński zaprojektował korpus nawowy krótszy o dwa przęsła, bo zamiast pięciu ma ich trzy. Świątynię konsekrował 11 września 1932 roku arcybiskup Adam Sapieha.
Nad głównym wejściem na fasadzie widnieje mozaika z 1934 roku, wykonana według projektu Jana Bukowskiego. Przedstawia Matkę Boską oraz adorujących ją świętych: Jana od Krzyża i Teresę z Avila. Wnętrze urządzono z obfitym użyciem alabastru z Żurawna: w 1931 roku powstały z niego między innymi ołtarze i ambona, wedle planów Józefa Szostakiewicza. W kruchcie można zobaczyć relikwie św. Rafała Kalinowskiego. Od 1948 do 1983 roku leżały tu również prochy św. brata Alberta Chmielowskiego, sprowadzone z Cmentarza Rakowickiego; po jego beatyfikacji przeniesiono je do kościoła Ecce Homo na Prądniku Czerwonym. Do klasztoru często zaglądał też na zamknięte rekolekcje dla księży kardynał Karol Wojtyła.
Ciekawostka
Przy bocznym wejściu stoi niewielki żelazny krzyż na piaskowcowym cokole. Dawniej wznosił się na rogatce miejskiej, a pod kościołem karmelitów ustawiono go w 1934 roku, żeby upamiętnić uruchomienie linii tramwajowej do Cmentarza Rakowickiego.