Kościół pw. Świętego Augustyna i Świętego Jana Chrzciciela w Krakowie
Krakowskie Kościoły
Kościół rzymskokatolicki w dzielnicy Zwierzyniec. Zabytek wpisany do rejestru zabytków. Prowadzony przez: Zakon Sióstr Norbertanek.
Historia
Kościół norbertanek na Zwierzyńcu tworzy razem z klasztorem największy po Wawelu zabytkowy kompleks w mieście. Klasztor powstał w drugiej połowie XII wieku. Jego fundatorką była Agnieszka Babenberg, żona księcia Władysława II Wygnańca, która sprowadziła z Doksan grupę sióstr z magistrą Hildgundą. Dokładnej daty fundacji nie znamy, bo nie zachowały się dokumenty, a możliwe ramy czasowe to lata 1144-1146. Gdy książęca para musiała opuścić kraj, klasztor stracił patrona. W 1164 roku prawo patronatu objął rycerz i krzyżowiec Jaksa Gryfita, którego córka Weruka została tu magistrą.
Najazdy tatarskie z lat 1242 i 1260 niemal doszczętnie zniszczyły romański kościół i klasztor. Najstarsze zachowane fragmenty pochodzą z XIII wieku, na przykład romański portal w kruchcie pod wieżą. Kościół odbudowano z cegły w latach 1255-1259. Mury i baszty, które widać dziś, pochodzą z czasów Władysława Jagiełły, gdy klasztor leżał jeszcze poza bramami miasta i miał charakter obronny. Świątynia płonęła w 1527 i 1587 roku, a obecny wygląd zawdzięcza wielkiej przebudowie z lat 1596-1626, gdy konwentem rządziła ksieni Dorota Kątska; prowadzili ją Jan Trewano i Jan Petrini.
Wystrój wnętrza pochodzi z XVIII wieku. Znajdują się w nim barokowe ołtarze boczne, w tym ołtarz bł. Bronisławy z relikwiarzem i obrazem Wojciecha Eliasza-Radzikowskiego, klasycystyczna kolumnada wokół prezbiterium projektu ks. Sebastiana Alojzego Sierakowskiego oraz wizerunek św. Jana Chrzciciela w absydzie, dzieło Władysława Łuszczkiewicza. W latach 1903-1910 uregulowano Rudawę, by chronić tę część miasta przed powodziami. Nowe ujście odcięło część zabudowań klasztornych, a klasztor znalazł się w zagłębieniu terenu, co wywołało protesty miłośników zabytków. Co roku w Poniedziałek Wielkanocny przy klasztorze odbywa się odpust zwany Emaus, a w oktawę Bożego Ciała zatrzymuje się tu w swoim pochodzie Lajkonik.
Ciekawostka
Według legendy klasztorny dzwon ufundował kupiec, który jako jedyny przeżył ucieczkę przed Tatarami w nurt Wisły, a każdy odlew dzwonu miał pęknięcie. Dzwon topielców odzywał się podobno co wieczór dziesięcioma uderzeniami, wzywając siostry do modlitwy za dusze utopionych, aż w 1917 roku Austriacy zarekwirowali go na armaty.