Kościół pw. Świętego Idziego
Krakowskie Kościoły
Kościół rzymskokatolicki w dzielnicy Stare Miasto. Datowanie według Wikidata: XI wiek. Zabytek wpisany do rejestru zabytków. Prowadzony przez: Zakon Kaznodziejski.
Historia
Kościół dominikanów przy ulicy Grodzkiej, u stóp Wawelu, ma według tradycji sięgać końca XI wieku. Miał go ufundować książę Władysław Herman w podzięce za narodziny syna, Bolesława Krzywoustego, o którego przyjście prosił i składał dary w opactwie St. Gilles w Prowansji. Pod dzisiejszą gotycką świątynią nie znaleziono jednak żadnych śladów budowli romańskiej. Część badaczy przypuszcza więc, że wezwanie św. Idziego nosił pierwotnie obecny kościół św. Andrzeja, a na ulicy Grodzkiej od początku stała świątynia gotycka.
Tę gotycką budowlę wzniesiono w pierwszej połowie XIV wieku. Najpierw opiekowali się nią benedyktyni, później dominikanie. Badania archeologiczne z 2015 roku odsłoniły pod posadzką stary kamienny bruk, a także pozostałości fundamentu filara w środku nawy. To potwierdziło przypuszczenie, że kościół miał pierwotnie dwie nawy, a sklepienie podpierał jeden centralny filar.
W 1905 roku Rada Miejska Krakowa zdecydowała o rozbiórce zabytkowych budynków przylegających do kościoła, bo były w złym stanie. Zaprotestowali wtedy między innymi Stanisław Wyspiański, Leon Wyczółkowski i Konstanty Laszczka. Spór zakończył się po piśmie z 24 listopada 1905 roku, w którym Helfert, prezydent Najwyższej Komisji Centralnej w Wiedniu, nakłonił prezydenta Krakowa do wycofania uchwały. Ocalał XVIII-wieczny dom z łamanym dachem, połączony z kościołem podcieniami. We wnętrzu zachowały się stalle z kolorowych marmurów, wapienia pińczowskiego, piaskowca i alabastru. Pochodzą z nagrobka św. Jacka, który w XVI wieku wykonał Jan Michałowicz z Urzędowa. W tęczy wisi późnogotycki krucyfiks, a na sklepieniu widnieją XVI-wieczne herby Tęczyńskich.
Ciekawostka
Na placu przed kościołem stoi Krzyż Katyński z 1990 roku, a przy wyjściu z kościoła wisi brązowa tablica z 1987 roku, upamiętniająca przysięgę krakowskich harcerzy złożoną w roku pielgrzymki Jana Pawła II do ojczyzny.