Kościół pw. Świętego Jana Chrzciciela i Świętego Jana Ewangelisty
Krakowskie Kościoły
Kościół rzymskokatolicki w dzielnicy Stare Miasto. Sanktuarium: Sanktuarium Matki Bożej Świętojańskiej. Zabytek wpisany do rejestru zabytków. Prowadzony przez: Zgromadzenie Panien Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny (Prezentki).
Historia
Według tradycji kościół przy ulicy Świętego Jana ufundował w pierwszej połowie XII wieku Piotr Włostowic. Pierwszy raz zapisano go w księgach miejskich w 1308 roku, jako świątynię filialną kościoła Mariackiego. Od 1325 roku jest kościołem parafialnym. Gruntowną przebudowę z połowy XVII wieku zamknęła ponowna konsekracja w 1659 roku. W XVIII wieku do kościoła wprowadziły się siostry prezentki, a architekt Kacper Bażanka przebudował go jeszcze raz. W 2015 roku przy okazji prac konserwatorskich fasadę odmalowano z bieli na róż, nawiązując do kolorystyki barokowej.
W ołtarzu głównym z 1730 roku znajduje się obraz Matki Bożej Świętojańskiej. Jego twórca pozostaje nieznany, a historycy sztuki datują dzieło na początek XVI wieku. Według tradycji przywiózł go z Hiszpanii książę Stanisław Radziwiłł, a dokumenty klasztoru prezentek mówią o darze z około 1577 roku. W kościelnej księdze zapisano wiele łask i cudów. Pierwszy dotyczy więźnia skazanego na śmierć w 1633 roku: kiedy poprosił Maryję o pomoc, kajdany same spadły mu z rąk i do dziś wiszą w kościele jako wotum. Od tego zdarzenia pochodzi druga nazwa wizerunku - Matka Boża od Wykupu Niewolników.
Pod obrazem szukali modlitwy znani ludzie. Król Jan III Sobieski przybył tu 23 lutego 1684 roku po zwycięstwie nad Turkami pod Wiedniem. Tadeusz Kościuszko zajrzał w dniu swojej przysięgi na krakowskim Rynku, 24 marca 1794 roku. Częstym gościem był również Karol Wojtyła, dla którego było to ulubione miejsce. Jako arcybiskup krakowski ukoronował obraz 9 maja 1965 roku na Skałce i nadał mu trzeci tytuł: Matka Wolności. W 1998 roku w dawnej zakrystii urządzono kaplicę z relikwiami bł. Zofii Czeskiej, założycielki prezentek. Przy tych relikwiach modlił się 28 lipca 2016 roku papież Franciszek.
Ciekawostka
Na obrazie Maryja trzyma w dłoni łodygę białej koniczyny o trzech listkach, którą tradycja wiąże z Trójcą Świętą. W kościele wiszą też wota, wśród nich polska karabela i turecka szabla z XVII wieku.