Kościół pw. Świętego Józefa (ul. Jana Zamoyskiego)
Krakowskie Kościoły
Kościół rzymskokatolicki w dzielnicy Podgórze. Datowanie według Wikidata: 1909 rok. Architekt: Jan Sas-Zubrzycki. Zabytek wpisany do rejestru zabytków.
Historia
Kościół św. Józefa góruje nad Rynkiem Podgórskim i jest jedną z najbardziej charakterystycznych budowli dawnego miasta Podgórza. Parafia powstała tu w 1818 roku, a pierwszą świątynią była skromna kaplica urządzona w budynku rządowym, który wcześniej służył jako magazyn mundurów. W latach trzydziestych XIX wieku na Rynku stanął klasycyzujący kościół według projektu Franciszka Brotschneidera. Jego wyposażenie, między innymi ołtarz główny i ambonę, kupiono na licytacji ze zburzonego krakowskiego kościoła Wszystkich Świętych. Gdy parafia liczyła ponad 17 tysięcy wiernych, a stan budynku się pogarszał, w 1905 roku kościół rozebrano. Po nim zostały wolnostojąca dzwonnica z 1879 roku oraz krzyż z dawnej wieży, który stoi dziś przed kościołem św. Benedykta.
Nowy kościół wzniesiono w latach 1905-1909 według projektu Jana Sas-Zubrzyckiego, w stylu neogotyckim. Kamień węgielny poświęcono 13 maja 1905 roku, a konsekracji 24 października 1909 roku dokonał biskup Anatol Nowak. Wieża jest wzorowana na wieży kościoła Mariackiego, a całą sylwetkę świadomie wyeksponowano nad zabudową Rynku. Świątynia ma trzy nawy, transept i ambit wokół prezbiterium. Wnętrze ukształtowano na podobieństwo gotyckiej katedry, w odmianie zwanej gotykiem nadwiślańskim, a większość ołtarzy, ławek i innych elementów wykonano z drewna. Neogotycka ambona z 1910 roku jest repliką kazalnicy z kościoła Mariackiego, autorstwa Wita Wisza. Figurę św. Józefa przy ołtarzu głównym wykonał krakowski rzeźbiarz Zygmunt Langman. Organy poświęcono w 1922 roku. Od 19 marca 2021 roku kościół jest archidiecezjalnym sanktuarium św. Józefa.
Ciekawostka
Na schodach prowadzących na ambonę wyrzeźbiono siedem grzechów głównych w postaci zwierząt: żółw oznacza lenistwo, paw - pychę, smok - chciwość, a wąż z jabłkiem w paszczy - zazdrość.