Kościół pw. Świętego Łazarza
Krakowskie Kościoły
Pełna nazwa: Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Kościół rzymskokatolicki w dzielnicy Grzegórzki. Zabytek wpisany do rejestru zabytków.
Historia
Oficjalnie to kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, ale powszechnie nazywa się go kościołem św. Łazarza, od szpitala, który działał w dawnym klasztorze. Stoi przy ulicy Mikołaja Kopernika 19, w okolicy zwanej Wesołą. Jego dzieje zaczęły się od karmelitów bosych: w 1634 roku biskup sufragan krakowski Tomasz Oborski poświęcił kamień węgielny pod ich nową świątynię. Wojna ze Szwecją wstrzymała roboty, więc kościół ukończono dopiero w 1683 roku, a uroczystej konsekracji dokonał biskup sufragan Mikołaj Oborski.
W 1772 roku, w czasie konfederacji barskiej, budynek został zniszczony. Karmelici odbudowali go w latach 1780-1782, a w 1787 roku opuścili klasztor i oddali go razem z kościołem siostrom szarytkom. Prowadziły one w dawnym klasztorze szpital, którego patronem był św. Łazarz, i od niego świątynia otrzymała drugie wezwanie. Od 1863 roku opiekują się nią księża misjonarze. Obecnie sprawowane są tu msze w klasycznym rycie rzymskim, a wiernych tradycji łacińskiej prowadzą księża Bractwa Kapłańskiego Świętego Piotra.
Barokowa fasada wzorowana jest na rzymskim kościele karmelitów, Santa Maria della Scala. Zwieńczenie w kształcie trójkątnego szczytu zdobi rzeźba Maryi, a w narożnikach umieszczono figury świętych: Teresy z Ávili oraz Jana od Krzyża. Obie wieże ukończono w 1680 roku; hełmy do nich zaprojektował w 1885 roku Karol Zaremba. We wnętrzu jedna nawa łączy się wysokimi arkadami z kaplicami bocznymi. Ołtarz główny jest dwuplanowy i perspektywiczny, poświęcony Niepokalanemu Poczęciu Maryi, a pozostałe ołtarze barokowe, portale i balustrady powstały w latach 1685-1688.
Ciekawostka
Ołtarze, portale i balustrady wykonano z czarnego dębnickiego "marmuru", a taki zespół dzieł jest tu najbogatszy w całym Krakowie. Rzadkością jest także jednolite wyposażenie wnętrza.