Kościół pw. Świętego Marka
Krakowskie Kościoły
Kościół parafialny rzymskokatolicki w dzielnicy Stare Miasto. Parafia to wspólnota wiernych związana z danym kościołem. Zabytek wpisany do rejestru zabytków.
Historia
Gotycki kościół św. Marka znajduje się przy ulicy św. Marka 10, na rogu ze Sławkowską. Jego początki wiążą się z zakonem, który Bolesław Wstydliwy ściągnął z Pragi jeszcze przed 1263 rokiem: byli to zakonnicy żyjący według reguły św. Augustyna. Nazwano ich markami - od wezwania kościoła - a z powodu kształtu noszonych kapeluszy także rogaczami. Zgodnie z przekazem Jana Długosza budowa świątyni ruszyła w 1263 roku. Najstarsza zachowana pisemna wzmianka o klasztornym kościele św. Marka Ewangelisty pochodzi z 1295 roku.
Przez wieki budynek wielokrotnie ucierpiał w ogniu. Wielkie pożary wybuchały w latach 1494, 1528, 1589 i 1724 i za każdym razem kościół odbudowywano, a jego wygląd nieznacznie się zmieniał. Badania przeprowadzone przy okazji prac konserwatorskich wykazały, że powstawał w dwóch etapach: najstarsze jest prezbiterium, a korpus nakryty sklepieniem beczkowym dobudowano w końcu XV wieku. W 1807 roku austriacki rząd skasował zakon i do klasztoru trafił dom księży emerytów przeniesiony z kościoła św. Marcina. Od strony Sławkowskiej zburzono w latach 1936-1938 fragment klasztoru, a w jego miejscu urządzono sklepy, a w latach 1972-1974 kościół gruntownie odnowiono. Wpisano go do rejestru zabytków w 1974 roku. Ma gotycką architekturę i wczesnobarokowe wnętrze.
W środku zwraca uwagę drewniany ołtarz główny, wykonany około 1618 roku w pracowni snycerza Baltazara Kuncza, a także ambona w kształcie serca z krzyżem - taki znak był emblematem marków i nosili go oni na habitach. Przy ołtarzu głównym spoczywa bł. Michał Giedroyć. Przy nawie południowej mieści się kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej, związana dawniej z Bractwem Świętej Zofii, a w kruchcie jest niewielka kaplica Matki Boskiej Bolesnej.
Ciekawostka
Od strony ulicy Sławkowskiej, na zewnętrznej ścianie prezbiterium, wisi kopia Golgoty autorstwa Mariana Paciorka. Na gotyckim krzyżu wisi Chrystus, a obok stoją Matka Boska Bolesna i św. Jan Ewangelista. Według tradycji oryginalna rzeźba z początku XVI wieku, zawieszona dawniej w tęczy kościoła, przemówiła do bł. Michała Giedroycia.