Kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła (Opactwo Tyniec)
Krakowskie Kościoły
Kościół rzymskokatolicki w dzielnicy Dębniki. Zabytek wpisany do rejestru zabytków. Prowadzony przez: Zakon Benedyktynów.
Historia
Kościół św. Piotra i św. Pawła jest częścią opactwa benedyktynów w Tyńcu, najstarszego z istniejących klasztorów w Polsce. Opactwo stoi na wapiennym wzgórzu nad Wisłą. Najprawdopodobniej ufundował je w 1044 roku Kazimierz I Odnowiciel, a pierwszym opatem był Aaron z Kolonii. Część badaczy uważa jednak, że fundatorem był dopiero jego syn, Bolesław II Szczodry.
W drugiej połowie XI wieku powstała tu romańska bazylika i zabudowania klasztorowe. W 1259 roku klasztor zniszczył najazd tatarski. Nowy, gotycki kościół zbudowano w XV wieku i konsekrowano w 1463 roku za rządów opata Macieja ze Skawiny. Benedyktyni tynieccy należeli wtedy do najbogatszych konwentów w Polsce: według Jana Długosza mieli sto wsi i pięć miasteczek.
W latach 1618-1622 kościół przebudowano w stylu barokowym, a konsekrowano go 8 maja 1622 roku. W takim kształcie przetrwał do dziś. W latach 1771-1772 klasztor ucierpiał, gdy konfederaci barscy zrobili z niego punkt oporu, a oblegały go wojska rosyjskie. W 1816 roku austriaccy zaborcy zlikwidowali opactwo, a po pożarze od uderzenia pioruna w 1831 roku odnowiono tylko kościół. Mnisi wrócili do Tyńca 30 lipca 1939 roku, po 123 latach, a w 1968 roku przywrócono opactwo.
We wnętrzu najcenniejszy jest rokokowy ołtarz główny z czarnego marmuru, z Trójcą Świętą i apostołami Piotrem i Pawłem, dzieło Franciszka Placidiego. Zobaczysz tu też późnobarokową ambonę w kształcie łodzi oraz siedemnastowieczne stalle w długim prezbiterium. W 2002 roku opactwo odwiedził Jan Paweł II, a w 2017 roku zespół opactwa uznano za pomnik historii.
Ciekawostka
Widok opactwa wykorzystano w filmie "Ogniem i mieczem" Jerzego Hoffmana jako obraz zdobytego Baru.